NBA pred velikom promenom: Da li će utakmice trajati samo 40 minuta?

NBA bi u budućnosti mogla da napravi jednu od najvećih promena u svojoj istoriji, pošto se ponovo otvorila rasprava o skraćivanju utakmica sa 48 na 40 minuta. Umesto četiri četvrtine od po 12 minuta, najjača košarkaška liga na svetu mogla bi da pređe na format od četiri perioda od po 10 minuta, kakav se već koristi u FIBA takmičenjima i Evroligi.

Ideja nije nova. Komesar NBA lige Adam Silver još u januaru 2025. godine otvoreno je govorio da podržava ovakav format, ističući da je NBA praktično jedino veliko košarkaško takmičenje koje igra utakmice od 48 minuta. Smatra da bi kraće utakmice bile prilagođenije savremenim televizijskim navikama, ali i da bi približavanje međunarodnim pravilima moglo da bude korisno za globalni razvoj košarke.

Ova tema ponovo je dobila na značaju početkom sezone 2026/27, posebno zbog velikog broja povreda koje su pogodile NBA klubove. Prema navodima novinara Krisa Meniksa, Silver je i dalje naklonjen ideji o utakmicama od 40 minuta, mada za sada nema naznaka da je liga donela konkretnu odluku o promeni pravila.

Manje minuta, ali ne nužno i manje opterećenje za najveće zvezde

Jedan od glavnih argumenata u korist promene jeste smanjenje ukupnog broja minuta provedenih na parketu. U sezoni sa 82 utakmice, prelazak sa 48 na 40 minuta značio bi čak 656 minuta manje košarke za svaki tim tokom ligaškog dela takmičenja.

Ipak, postavlja se pitanje da li bi takva promena zaista pomogla najvećim zvezdama. Meniks smatra da bi treneri i dalje najviše koristili svoje najbolje igrače, dok bi najveći teret skraćivanja utakmica podneli košarkaši koji imaju manje uloge u rotaciji. Umesto standardnih 12 do 15 igrača, klubovi bi mogli da se oslanjaju na uži krug od desetak košarkaša, čime bi rezervisti bili dodatno marginalizovani.

Šta bi se dogodilo sa istorijskim rekordima?

Jedno od najvažnijih pitanja odnosi se na statistiku i poređenje različitih košarkaških epoha. NBA istorija izgrađena je na utakmicama od 48 minuta, pa bi promena trajanja mečeva značajno uticala na način na koji se posmatraju individualni učinci.

Igrači poput Nikole Jokića, Luke Dončića i Šaja Gildžes-Aleksandera morali bi da ostvaruju svoje brojke u kraćem vremenskom periodu. To ne znači da bi njihova efikasnost nužno opala, ali bi prosečan broj poena, skokova i asistencija mogao da bude manji, u zavisnosti od tempa utakmica i raspodele minuta.

Poseban problem predstavljalo bi poređenje budućih rezultata sa dostignućima legendi koje su igrale po dosadašnjem formatu. Rekordi ostvareni tokom 48 minuta i oni postignuti u utakmicama od 40 minuta više ne bi imali potpuno iste uslove.

Velika promena koja nije bez protivnika

S druge strane, skraćivanje utakmica otvorilo bi i brojna pitanja u vezi sa televizijskim pravima, prihodima od prenosa i komercijalnim interesima lige. NBA je jedan od najvećih sportskih televizijskih proizvoda na svetu, pa bi promena trajanja utakmica zahtevala prilagođavanje čitavog poslovnog modela.

Jasno je da prelazak na 40 minuta ne bi bio samo promena jednog pravila, već zahvat koji bi uticao na gotovo svaki segment NBA košarke – od taktike i rotacija do statistike i istorijskih rekorda.

Za sada je reč o ideji koja se ponovo našla u centru pažnje, a ne o zvaničnoj odluci NBA lige. Ipak, ako se rasprava nastavi i dobije podršku ključnih ljudi u takmičenju, ljubitelji košarke mogli bi da dočekaju promenu kakva se decenijama činila gotovo nezamislivom.